Vergunningen
Heb ik een bouwvergunning nodig?
Of u een omgevingsvergunning nodig hebt, hangt af van het type werk, niet van de grootte ervan. Vanaf 1 maart 2026 gelden in Vlaanderen nieuwe vrijstellingsregels: sommige werken die vroeger een vergunning of melding vereisten, zijn nu vrijgesteld, andere net niet meer. Deze gids leidt u naar de juiste regels voor uw project en legt uit hoe de aanvraag via het omgevingsloket verloopt.
Wat bepaalt of u een vergunning nodig hebt
Niet de grootte van uw project, maar het type werk bepaalt of u een omgevingsvergunning nodig hebt. Vanaf 1 maart 2026 is het Vlaamse Vrijstellingenbesluit ingrijpend gewijzigd: de aparte melding bestaat voor woningverbouwingen zo goed als niet meer, uw werk is voortaan ofwel vrijgesteld, ofwel vergunningsplichtig. Interieurverbouwingen zijn doorgaans vrijgesteld, ook bij stabiliteitswerken, en buitenisolatie tot 26 centimeter is vrijgesteld. Een veranda daarentegen is vanaf dezelfde datum net niet meer vrijgesteld.
Zulke tegengestelde uitkomsten binnen één en dezelfde wetswijziging maken een algemene vuistregel onbetrouwbaar. Hieronder vindt u per bouwwerk de pagina met de regels die voor uw project gelden.
Een aparte regel geldt bovendien voor de architect, los van de vergunningsplicht. Vanaf 5 september 2026 is een architect verplicht bij stabiliteitswerken aan de gevel, ook wanneer diezelfde werken zelf van vergunning vrijgesteld zijn.
Wat wilt u doen? De wegwijzer naar de juiste pagina
UNABO behandelt elk type bouwwerk apart, omdat de vrijstellingsregels sinds de wetswijziging per situatie sterk verschillen. Zoek hieronder uw project op en lees meteen verder op de pagina die op uw project van toepassing is.
| Wat wilt u doen | Waar u verder leest |
|---|---|
| Een tuinhuis plaatsen | Vergunning voor een tuinhuis |
| Een veranda bouwen | Vergunning voor een veranda |
| Een carport plaatsen | Vergunning voor een carport |
| Een poolhouse, tuinkantoor of losstaande berging bouwen | Vergunning voor een bijgebouw |
| Een dakkapel plaatsen | Vergunning voor een dakkapel |
| Ramen plaatsen of vervangen | Vergunning voor ramen |
| Een zwembad aanleggen | Vergunning voor een zwembad |
| Een oprit, terras of parkeerplaats aanleggen | Vergunning voor verharding |
| Gevelisolatie aanbrengen | Vergunning voor gevelisolatie |
| Een interieurverbouwing, ook met stabiliteitswerken | Verbouwen zonder architect |
| Nagaan of uw oudere woning zonder papieren toch als vergund geldt | Vermoeden van vergunning |
| Iets rechtzetten dat zonder (correcte) vergunning gebouwd is | Regularisatie van een bouwovertreding |
| Meteen uw volledige dossier laten onderzoeken, opmaken en indienen | Vergunning zonder architect aanvragen |
Hoe verloopt de procedure via het omgevingsloket
Elke omgevingsvergunning wordt digitaal aangevraagd via het omgevingsloket, het Vlaamse platform waarop de gemeente, of bij grotere dossiers de deputatie, de aanvraag beoordeelt. Die instantie onderzoekt eerst of het dossier volledig en ontvankelijk is, vraagt eventueel aanvullingen op, organiseert waar nodig een openbaar onderzoek en wint indien vereist advies in bij andere instanties, voor er een beslissing valt.
In de gewone procedure duurt dit doorgaans zestig tot honderdvijf dagen, afhankelijk van of er een openbaar onderzoek nodig is. Voor kleinere dossiers zonder openbaar onderzoek bestaat een vereenvoudigde procedure die sneller verloopt. Het precieze verloop, de vereiste stukken en de exacte termijnen verschillen per gemeente en per type dossier; UNABO zoekt dit voor u na op basis van uw adres en uw project.
Wie dient de aanvraag in
De eigenaar van het project is de aanvrager, maar de effectieve indiening bij het omgevingsloket gebeurt zelden door de eigenaar zelf. Is voor uw werk geen architect verplicht, dan stelt UNABO het dossier op, dient het in via het omgevingsloket en volgt het op tot de beslissing er is. Is een architect wel verplicht, bijvoorbeeld vanaf 5 september 2026 bij stabiliteitswerken aan de gevel, dan ondertekent die architect het dossier mee en coördineert UNABO die samenwerking.
Wat gebeurt er na indiening
Na indiening beoordeelt de vergunningverlenende overheid eerst of uw dossier volledig is, en kan ze bijkomende stukken opvragen voor ze de inhoudelijke beoordeling start. Bepaalde dossiers doorlopen daarnaast een openbaar onderzoek, waarbij omwonenden een bezwaar kunnen indienen dat mee in de beoordeling wordt genomen. Na de beslissing volgt een bekendmaking, en wie het niet eens is met de uitkomst kan in beroep gaan. De termijn en de instantie waarbij dat gebeurt, hangen af van wie de vergunning heeft afgeleverd; UNABO volgt uw dossier op tot de beslissing binnen is en zoekt de beroepsmogelijkheden voor u na wanneer dat aan de orde is.
Al gebouwd zonder (correcte) vergunning?
Gaat het om werk dat al uitgevoerd is zonder de juiste vergunning, dan is dit geen vergunningsaanvraag meer maar een regularisatiedossier. Het traject en de haalbaarheid verschillen wezenlijk van een gewone aanvraag: de bestaande toestand moet nog verenigbaar zijn met de stedenbouwkundige voorschriften die vandaag voor uw adres gelden. Lees meer op de pagina over regularisatie van een bouwovertreding.
Waarom via UNABO
UNABO onderzoekt uw project tegen zowel de gewestelijke als de gemeentelijke regels, want die laatste verschillen sterk van gemeente tot gemeente en worden vaak over het hoofd gelaten. Wij coördineren de architect wanneer die verplicht is, stellen zelf het dossier op wanneer dat niet zo is, en dienen in via het omgevingsloket. U hebt daarbij één aanspreekpunt in plaats van losse partijen, en krijgt binnen 24 uur een eerste reactie op uw vraag.
Twijfelt u nog welke pagina bij uw project past, of wilt u meteen een inschatting van uw project? Vraag een eerste advies aan; wij zoeken de regels voor uw adres en uw type werk op.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een melding en een vergunning?
Vanaf 1 maart 2026 bestaat de aparte meldingsplicht voor woningverbouwingen zo goed als niet meer in Vlaanderen. Uw werk is voortaan ofwel vrijgesteld van elke formaliteit, ofwel vergunningsplichtig; de tussenweg van de melding is voor de meeste projecten weggevallen.
Kan ik zelf een vergunning aanvragen, zonder architect of bureau?
Ja, als voor uw werk geen architect verplicht is, kunt u in principe zelf een dossier indienen via het omgevingsloket. In de praktijk vraagt dat kennis van de gewestelijke én gemeentelijke voorschriften en van de vorm die het loket verwacht; UNABO neemt dit desgewenst van u over.
Wat is het verschil tussen deze gids en een regularisatiedossier?
Deze gids gaat over een vergunning aanvragen vóór u met de werken begint. Hebt u al gebouwd zonder (correcte) vergunning, dan leest u verder op de pagina over regularisatie van een bouwovertreding.
