Verbouwen zonder architect: wat mag sinds 2026?

Mag u zonder architect verbouwen?

Ja, voor de meeste interieurverbouwingen heeft u sinds 1 maart 2026 geen vergunning en geen architect meer nodig. De vrijstelling geldt voor werken binnen de woning zelf, zolang het bouwvolume niet wijzigt. Alleen wanneer de werken stabiliteitswerken omvatten, is vanaf 5 september 2026 een architect verplicht, ook al blijft de vergunningsplicht zelf achterwege.

Dat laatste is een belangrijke nuance: geen vergunning nodig betekent niet automatisch dat u zonder architect of ingenieur kunt werken. UNABO onderzoekt vooraf of uw plannen stabiliteitswerken omvatten, zodat u niet achteraf voor verrassingen komt te staan.

Welke interieurwerken zijn vrijgesteld?

Onder "binnenverbouwing" vallen de meeste werken die zich binnen de bestaande muren van uw woning afspelen: een nieuwe indeling, een verplaatste badkamer of keuken, een nieuwe trap, of het verwijderen van een niet-dragende wand. Zulke werken zijn sinds 1 maart 2026 vrijgesteld van vergunning, ongeacht de omvang van de ingreep binnen de woning.

De vrijstelling geldt voor het gehele interieur, niet enkel voor kleine ingrepen. Wat telt, is dat het bouwvolume van de woning ongewijzigd blijft: u bouwt niet uit, u bouwt enkel om. Zodra dat wel het geval is, bijvoorbeeld door een aanbouw, verschuift het project naar de vergunningsplicht. Elk project is anders, dus UNABO beoordeelt dit steeds specifiek voor uw plannen.

Wanneer moet er toch een architect bij zijn?

Zodra uw verbouwing stabiliteitswerken omvat, zoals het verwijderen van een dragende muur, een doorbraak tussen twee ruimtes waarvoor een balk nodig is, of ingrepen aan de fundering, is een architect verplicht vanaf 5 september 2026. Dat geldt ook als de vergunning zelf niet vereist is: de architectverplichting staat los van de vergunningsplicht.

In de praktijk is het niet altijd meteen duidelijk of een muur dragend is. UNABO onderzoekt dit via een stabiliteitsstudie en coördineert vervolgens met de juiste architect voor het stabiliteitsluik van uw dossier. Lees ook wat er komt kijken bij het verwijderen van een draagmuur.

Wat valt niet onder de vrijstelling?

Een aanbouw, zoals een veranda, valt niet onder de vrijstelling en is vergunningsplichtig. Hetzelfde geldt voor elke uitbreiding van het bouwvolume, voor een functiewijziging van de woning, en voor werken die de energieprestatie van het gebouw verslechteren. Ook een op zich vrijgestelde interieurverbouwing kan alsnog vergunningsplichtig worden als ze deel uitmaakt van een groter project dat het bouwvolume wel wijzigt.

Waarom de juiste toelating belangrijk is

Een verbouwing die achteraf toch vergunnings- of architectplichtig blijkt, valt niet meteen op. Ze wordt een vraag op het moment dat het het minst gelegen komt: bij een verkoop, een volgende verbouwing of een schadedossier.

Bij de verkoop van uw woning vragen een koper, notaris of kredietverstrekker naar de vergunningsstatus van de werken. Een verbouwing waarvoor achteraf toch een vergunning of een architect nodig bleek, is dan een vraag die u niet zomaar kunt beantwoorden. Ook een volgende verbouwing kan moeilijker vergunbaar zijn zolang een eerdere ingreep niet in orde is, en bij schade kan een verzekeraar naar de vergunningsstatus van de constructie vragen voor de dekking.

UNABO onderzoekt daarom vooraf of uw plannen effectief onder de vrijstelling vallen, in plaats van dat achteraf te laten blijken. Twijfelt u over een verbouwing uit het verleden, dan leest u op onze pagina's over regularisatie van een bouwovertreding en of een bouwovertreding kan verjaren wat daarvoor de mogelijkheden zijn.

Hoe UNABO u begeleidt

UNABO onderzoekt eerst of uw verbouwing effectief vrijgesteld is en of er stabiliteitswerken bij komen kijken. Blijkt dat het geval, dan regelt UNABO de stabiliteitsstudie en de samenwerking met een architect, zonder dat u zelf op zoek moet naar losse partijen. Blijkt uw project toch vergunningsplichtig, dan stelt UNABO het dossier op.

Veelgestelde vragen

Heb ik een vergunning nodig om een muur te verwijderen? Is de muur niet dragend, dan valt dit meestal onder de vrijstelling. Is de muur wel dragend, dan blijft de handeling doorgaans vrijgesteld van vergunning, maar is vanaf 5 september 2026 een architect verplicht.

Wat is het verschil met een melding? Voor woningverbouwingen bestaat de aparte meldingsplicht sinds 1 maart 2026 zo goed als niet meer. Uw project is vrijgesteld of vergunningsplichtig.

Kan UNABO ook de architect voor mij regelen? Ja, UNABO werkt samen met erkende architecten en schakelt die in zodra uw project stabiliteitswerken omvat.