Scheuren in muur: wanneer is het ernstig?

Waar u naar kijkt

Barsten en scheuren zijn twee woorden voor hetzelfde: een breuk in het pleisterwerk of het metselwerk. Belangrijk is niet het woord, maar wat u ziet.

Richting

Verticale scheuren in pleisterwerk zijn doorgaans krimp of temperatuurwerking. Diagonale scheuren, zeker als ze trapsgewijs door de voegen van het metselwerk lopen, wijzen op ongelijke zetting van de fundering. Die verdienen aandacht.

Verloop

Wordt de scheur breder naar boven toe, dan zakt het midden. Wordt ze breder naar onderen, dan zakt een hoek. Beide vertellen iets over wat er onder het gebouw gebeurt.

Diepte

Zit de scheur alleen in de afwerkingslaag, of loopt hij door in het metselwerk? Krab het pleisterwerk voorzichtig weg over een paar centimeter: dat is meteen duidelijk.

Beweging

Dit is het belangrijkste. Een scheur die stilstaat is een litteken; een scheur die groeit is een symptoom. Zet twee potloodstreepjes dwars op de scheur, schrijf de datum ernaast en meet de afstand. Kijk na vier tot acht weken opnieuw.

Wat veroorzaakt scheuren in uw muur?

Scheuren in een muur ontstaan door uiteenlopende oorzaken: zetting van de fundering, uitdroging en krimp van materialen, temperatuur- en vochtwerking, overbelasting, of trillingen en graafwerken in de buurt. De plaats, de richting en het verloop van een scheur geven aanwijzingen over de oorzaak, maar pas de combinatie van al die signalen samen laat een betrouwbare conclusie toe.

Zetting van de fundering

Wanneer de ondergrond onder (een deel van) de fundering inklinkt of wegzakt, verschuift de muur daarboven mee. Dat geeft vaak diagonale scheuren die vertrekken vanuit een hoek van een raam- of deuropening en naar boven toe breder worden. Zetting kan gelijkmatig over de hele woning optreden, of plaatselijk, bijvoorbeeld wanneer een deel van het gebouw op een zwakkere ondergrond steunt dan de rest.

Uitdroging en krimp

Nieuw metsel- en pleisterwerk droogt de eerste jaren nog verder uit en krimpt daarbij licht. Dat geeft doorgaans fijne, verticale haarscheurtjes in de afwerkingslaag, die zich beperken tot het pleisterwerk en niet doorlopen in het onderliggende metselwerk.

Temperatuur- en vochtwerking

Metselwerk zet uit bij warmte en vocht en krimpt bij koude en droogte. Die herhaalde beweging kan op termijn scheuren veroorzaken, vaak ter hoogte van overgangen tussen materialen, dilatatievoegen of grote, ononderbroken muuroppervlakken.

Overbelasting

Wanneer een muur of een deel van de constructie meer moet dragen dan waarop ze berekend is, bijvoorbeeld nadat bij een verbouwing een dragende muur werd aangepast, kunnen scheuren ontstaan boven doorgangen of ter hoogte van balkopleggingen.

Trillingen en graafwerken in de buurt

Heien, grondverzet of intensief bouwverkeer in de omgeving brengen trillingen in de bodem die zich voortplanten naar aanpalende woningen. Daarbij kunnen scheuren vrij plots verschijnen, soms op verschillende verdiepingen tegelijk op dezelfde lijn. Verbouwt u zelf naast een bestaande woning, dan doet u er goed aan om vooraf een plaatsbeschrijving van de aangrenzende constructies te laten opmaken.

Waarom alleen een onderzoek ter plaatse zekerheid geeft

Twee scheuren met eenzelfde patroon kunnen een heel verschillende oorzaak hebben, en dezelfde oorzaak kan zich op meerdere manieren tonen. Een foto of een eerste indruk volstaat daarom niet om een oorzaak vast te stellen: dat vraagt een beoordeling ter plaatse, met aandacht voor de evolutie van de scheur in de tijd. Blijkt uit dat onderzoek dat de fundering versterkt moet worden, dan volgt daarop een aparte stabiliteitsstudie door een ingenieur, los van de eerste diagnose.

Wanneer u niet moet wachten

• De scheur is breder dan enkele millimeters en loopt door het metselwerk.
• Deuren of ramen klemmen plots, of een vloer helt zichtbaar.
• De scheur is recent en groeit snel.
• Er wordt gegraven of gebouwd naast uw woning.
• U ziet scheuren op meerdere verdiepingen op dezelfde lijn.

Bouwt de buurman?

Ontstaan scheuren tijdens werken naast uw woning, dan is een plaatsbeschrijving uw belangrijkste bewijsstuk. Is er vóór de werken een opgemaakt, haal die erbij. Is er geen, laat er dan alsnog een maken van de huidige toestand: dat legt in elk geval vast wat er nu is.

Wat wij doen

Stuur foto's met een meetlat of muntstuk erbij voor de schaal, en vermeld wanneer u de scheuren voor het eerst zag. Vaak kunnen wij daarmee al zeggen of er reden tot zorg is.

Is dat zo, dan komen wij ter plaatse voor een structurele diagnose: een onderzoek naar de oorzaak, vanaf 500 euro excl. btw, los van een volledige stabiliteitsstudie. Blijkt er nadien een berekening nodig, bijvoorbeeld om een fundering te verstevigen, dan zet u die stap apart en weloverwogen. Bekijk de volledige prijsopbouw.

Wij onderzoeken de oorzaak en adviseren over het herstel. De herstelwerken zelf voert UNABO niet uit: daarvoor schakelt u een aannemer of stukadoor in, met ons advies als vertrekpunt.

Wat kost een analyse van scheuren?

Een structurele diagnose bij UNABO kost €500 excl. btw. Daarvoor komt een ingenieur de scheuren ter plaatse bekijken, brengt hij de ernst en de mogelijke oorzaak in kaart, en ontvangt u nadien een schriftelijk advies, met een aanbeveling of verder onderzoek nodig is.

Die €500 dekt het onderzoek zelf, niet een berekening. Een structurele diagnose is bedoeld om uit te zoeken wát er aan de hand is en hoe ernstig het is, los van een eventuele nieuwe berekening. Blijkt achteraf dat de fundering versterkt moet worden, dan wordt dat vervolgtraject apart geprijsd als volledige stabiliteitsstudie, in functie van de omvang van de woning en de werken.

Voor de volledige prijsopbouw van een stabiliteitsstudie, met de verschillende stappen en wat elke stap kost, verwijzen we naar onze pagina over de kostprijs van een stabiliteitsstudie.