Horizontale scheur in een binnenmuur: wat betekent het?

Wat betekent een horizontale scheur in een binnenmuur?

Een horizontale scheur in een binnenmuur is geen automatisch alarmsignaal, maar ook geen detail dat u negeert. De Vlaamse overheid noemt vooral verticale en naar boven opengaande scheuren problematisch. Wat een horizontale scheur betekent, hangt af van de plaats op de muur, van de breedte en van de vraag of ze nog beweegt.

Dat maakt een horizontale scheur in een muur niet vanzelf onschuldig. Breedte en richting van een scheur zijn belangrijk, maar ze zeggen op zichzelf niet welke oorzaak erachter zit. Kijk daarom eerst waar de scheur zit. Pas daarna beoordeelt u of een ingenieur moet nagaan wat er speelt.

Waar zit de scheur: boven, halverwege of onderaan?

De plaats van de scheur op de muur geeft de eerste aanwijzing. Bovenaan tegen het plafond kan de afwerking of de aansluiting meespelen. Halverwege komt de muur zelf in beeld, onderaan de vloer. Een aanwijzing is nog geen diagnose: zekerheid over de oorzaak vraagt een onderzoek ter plaatse.

Bovenaan, tegen het plafond

Scheurtjes in de binnenbepleistering van gipsblokwanden, vlak bij de aansluiting met het plafond, beschrijft Buildwise als een bouwgebrek. Een draagvloer die doorbuigt, kan volgens Buildwise scheuren geven in niet-dragende wanden. Kleine barsten door het uitdrogen van pleisterwerk of randvoegen bij gipsplaten rekent de Vlaamse overheid daarentegen niet aan als gebrek. Zit de scheur in het plafondvlak zelf? Lees dan scheur in het plafond: wanneer is het ernstig?

Halverwege de muur

Een vaste regel die de plaats halverwege aan één oorzaak koppelt, geven wij hier niet. Een ingenieur stelt vragen. Draagt de muur? Wat werd er verbouwd of toegevoegd? Welke last staat erboven? De Vlaamse overheid noemt als mogelijke oorzaken van scheuren onder meer onderdimensionering, overbelasting, verbouwingswerken en trillingen.

Onderaan, bij de vloer

Een draagvloer kan maar een bepaalde afstand overbruggen. Is die afstand te groot, dan buigt hij door. Ook vocht komt in de Woningkwaliteitswijzer voor als oorzaak van gebreken aan de structuur van een gebouw. Een ingenieur gaat daarom na of de vloer doorbuigt en of er vocht in het spel is.

Is de muur dragend?

Of een binnenmuur draagt, bepaalt hoe zwaar een scheur weegt. Volgens de woningkwaliteitsnormen mogen dragende binnenmuren niet gescheurd of vervormd zijn. Een scheur in een dragende muur laat u dus best door een ingenieur nakijken. Hoe u een dragende muur herkent, leest u bij hoe u weet of een muur draagt.

Twijfelt u of de muur draagt? Stuur foto's door. Vaak kunnen wij daarmee al zeggen of er reden tot zorg is.

Staat de scheur stil of beweegt ze nog?

Een scheur die niet meer beweegt, is iets anders dan een scheur die nog groeit. Plak tape dwars over de scheur en zet potloodstrepen op de tape en op de muur. Gaan de strepen uit elkaar, dan beweegt de scheur nog. De volledige werkwijze en wat u ermee doet, leest u in scheuren in muur: wanneer is het ernstig?

Een scheur die nu stilstaat, is daarmee nog niet verklaard: de test zegt of er beweging is, niet waarom de scheur er is.

Wat noteert u best voor de ingenieur?

Verzamel voor de ingenieur wat de scheur in de tijd plaatst: oude foto's, de datum van een verbouwing of van werken in de straat. Fotografeer de scheur nu met een meetlat of muntstuk erbij voor de schaal. Schrijf ook op waar ze zit en hoe breed ze ongeveer is. Dat geeft de ingenieur een vertrekpunt.

Wanneer laat u een ingenieur de scheur nakijken?

Laat een ingenieur de oorzaak vaststellen als de scheur beweegt of groeit, in een dragende muur zit, deuren klemmen of een vloer helt, of als er scheuren op meerdere plaatsen zijn. De Vlaamse overheid raadt aan niet-stabiele scheuren te laten nakijken door een expert, architect of ingenieur.

Dat is precies waarvoor een structurele diagnose dient. Een erkend ingenieur stelt de oorzaak en de ernst van de scheur vast, vanaf 500 euro excl. btw. Hoe dat verloopt en wat u ontvangt, leest u bij scheuren in een muur laten controleren. Stuur eerst foto's door: vaak kunnen wij daarmee al zeggen of er reden tot zorg is.

Wat u beter niet doet: de scheur eerst dichtsmeren

Smeer een scheur niet dicht voor u weet waarom ze er is. Zo verdwijnt wat u ziet, maar de oorzaak blijft en de scheur kan terugkomen. De Vlaamse overheid zet de volgorde duidelijk: eerst de oorzaak en de ernst achterhalen, daarna het herstel. Meer daarover leest u in scheuren in een muur herstellen: eerst de oorzaak.

Bronnen

• Woningkwaliteitswijzer: structurele gebreken, Vlaamse overheid
• Woningkwaliteitswijzer: stabiele woning, minimale vereisten
• Woningkwaliteitswijzer: afwerking van muren, plafonds en vloeren
• Woningkwaliteitswijzer: fysische gebreken
• Buildwise: Bouwgebrek 109 (2022), scheurvorming in de binnenbepleistering van gipsblokwanden
• Buildwise: artikel 2012/2.2, scheuren in niet-dragende metselwerkwanden door doorbuiging van de draagvloer