Energie
Welke EPB-eisen gelden voor uw dossier?
De EPB-eisen worden periodiek strenger. Welke versie op uw project van toepassing is, hangt niet af van wanneer u bouwt, maar van de datum van uw vergunningsaanvraag en van het type werken. Dat bepaalt uw volledige eisenpakket.
Wanneer gelden deze eisen voor u
Deze eisen gelden zodra uw project EPB-plichtig is. Dat is het geval zodra twee voorwaarden samen kloppen: het gebouw wordt verwarmd of gekoeld, en er is een omgevingsvergunning aangevraagd of een melding gedaan. Nieuwbouw, een gewone renovatie of een ingrijpende energetische renovatie bepalen enkel welk pakket van eisen geldt, niet of u EPB-plichtig bent. Twijfelt u over uw dossier, vraag het ons na in plaats van zelf te gokken.
Ben ik EPB-plichtig?
U bent EPB-plichtig zodra twee voorwaarden allebei kloppen: het gebouw wordt verwarmd of gekoeld, én er is een omgevingsvergunning aangevraagd of een melding gedaan. Nieuwbouw, een gewone renovatie of een ingrijpende energetische renovatie bepalen daarna enkel welk pakket van eisen op u van toepassing is, nooit óf u EPB-plichtig bent.
Onderstaande situaties tonen wat dat in de praktijk betekent.
| Situatie | Verwarmd of gekoeld? | Vergunning of melding? | EPB-plichtig? |
|---|---|---|---|
| Tuinhuis zonder verwarming, vrijgesteld van vergunning | Nee | Nee | Nee |
| Verwarmde veranda, vergunningsplichtig | Ja | Ja | Ja |
| Interieurrenovatie met architect en vergunning, gewoon verwarmd | Ja | Ja | Ja |
| Onverwarmde berging, vergunningsplichtig | Nee | Ja | Nee |
De laatste kolom is nooit een compromis: ontbreekt één van de twee voorwaarden, dan bent u niet EPB-plichtig, ongeacht hoe ingrijpend de werken op zich zijn. Zijn beide voorwaarden aanwezig, dan bent u dat wel, ook bij een gewone renovatie zonder dat er sprake is van nieuwbouw of een ingrijpende energetische renovatie. Twijfelt u over uw eigen situatie na deze voorbeelden, dan kijken wij dit voor u na.
De onderdelen van het eisenpakket
E-peil
Het bekendste cijfer: de globale energiescore van de woning. Hoe lager, hoe zuiniger. Het E-peil vat isolatie, luchtdichtheid, installaties en hernieuwbare energie samen in één getal, en geldt enkel bij nieuwbouw en een ingrijpende energetische renovatie.
S-peil
De schilkwaliteit, los van de installaties. Dit voorkomt dat een slecht geïsoleerde woning zich met dure technieken naar een goed E-peil rekent. Het S-peil kijkt naar de vorm, de isolatie en de luchtdichtheid van de schil zelf.
Maximale U-waarden
Per bouwdeel geldt een bovengrens: muur, dak, vloer, ramen en deuren. Ook wie een uitstekend E-peil haalt, mag geen enkel bouwdeel boven die grens laten. Bij een gewone renovatie gelden deze grenzen enkel voor de bouwdelen die u effectief aanpakt.
Ventilatie
Er gelden minimumdebieten per ruimte, en die moeten na afloop gemeten worden. Bij nieuwbouw en bij een ingrijpende energetische renovatie moet bovendien een ventilatievoorontwerp klaar zijn vóór de start van de werken. Ventilatie is een aparte verplichting naast EPB en wordt vaak vergeten tot het te laat is.
Hernieuwbare energie
Bij nieuwbouw moet een minimumaandeel van de energie hernieuwbaar zijn. Dat kan met zonnepanelen, een warmtepomp, een zonneboiler of een aansluiting op een warmtenet.
Oververhitting
Een goed geïsoleerde en luchtdichte woning wordt in de zomer sneller te warm. Daarom zit er ook een grens op het risico op oververhitting.
Nieuwbouw, renovatie en ingrijpende energetische renovatie
| Type werken | Voorwaarden | Wat er geldt |
|---|---|---|
| Nieuwbouw | Vergunning of melding voor een gebouw dat verwarmd of gekoeld wordt | Het volledige pakket: E-peil, S-peil, U-waarden, ventilatie, hernieuwbare energie, oververhitting |
| Ingrijpende energetische renovatie (IER) | Vergunning of melding, verplichte betrokkenheid van een architect, de opwekker voor warmte of koude volledig vervangen, én minstens 75% van de buitenschil aan de buitenomgeving geïsoleerd | Een eigen, minder streng E-peil, plus eisen aan de vernieuwde delen en de ventilatie |
| Gewone renovatie | Vergunning of melding voor een gebouw dat verwarmd of gekoeld wordt, zonder dat aan alle IER-voorwaarden voldaan is | Enkel eisen aan de bouwdelen die u aanpakt, plus ventilatie in de vernieuwde ruimtes; geen E-peileis |
Bij de 75%-grens telt enkel wat grenst aan de buitenomgeving: gevels, dak, ramen en buitendeuren. Een vloer op volle grond, een kelder, een kruipkelder of een aangrenzende verwarmde of onverwarmde ruimte telt niet mee. Bij nieuwbouw en een ingrijpende energetische renovatie krijgt u bij de aangifte ook een EPC-bouw met het behaalde E-peil; dat is een ander document dan het EPC bij verkoop of verhuur, zie EPB of EPC: wat is het verschil. Bij een gewone renovatie is er wel een EPB-aangifte, maar geen EPC-bouw: er is dan immers geen E-peil om op te vermelden.
Waarom wij u geen kant-en-klaar getal geven
De concrete grenswaarden verschillen per aanvraagjaar en per type werken, en de Vlaamse overheid stelt ze periodiek strenger. Een cijfer dat u online tegenkomt, is daardoor vaak van een ander jaar dan het uwe, of geldt voor een ander type project. Bezorg ons uw vergunningsdatum en het type werken, dan zeggen wij u precies welke eisen op uw dossier van toepassing zijn, in plaats van u een algemeen getal mee te geven dat mogelijk niet klopt.
Wat als u de eisen niet haalt?
Dan volgt een boete van het VEKA bij de EPB-aangifte, berekend op de mate waarin u tekortschiet. Dat is te vermijden door tijdens de werken op te volgen in plaats van pas achteraf te rekenen: een isolatiedikte of glaskeuze bijsturen kan tijdens de werken nog, na de oplevering niet meer.
Dit artikel maakt deel uit van onze dienst EPB- en ventilatieverslaggeving.
---